CKV algemeen

CKV is een belangrijk onderdeel van de doorgaande leerlijn cultuureducatie, eerst in het basisonderwijs en daarna in het voortgezet onderwijs. 

Als basisverplichting voor het voortgezet onderwijs is CKV niet meer weg te denken. 

CKV in het voortgezet onderwijs kent 3 varianten: 

CKV in de onderbouw

CKV in het vmbo 

CKV op havo en vwo


De collega's die verantwoordelijk zijn voor CKV doen er natuurlijk goed aan waar mogelijk samen te werken. En zich als het enigszins kan als vakgroep of sectie naar buiten (voor collega's, ouders, leerlingen en de directie) te presenteren.    

Zeker nu de lestijd voor cultuureducatie op veel scholen onder druk komt te staan door meer lestijd en aandacht voor de kernvakken Nederlands, Engels en wiskunde  is het zaak met een duidelijk verhaal en gezicht het belang van CKV te onderstrepen.

Wat verbindt deze 3 soorten CKV met elkaar? In ieder geval de inhoud:  culturele activiteiten, het cultuurdossier en het cultureel zelfportret. Maar ook de cultuurkaart, die tot 2023 voor alle leerlingen in het vo beschikbaar is.  

 In haar visiestuk over het belang van cultuur beschrijft de Minister wat zij verstaat onder cultuuronderwijs en noemt daarin ook CKV:

 Onder cultuuronderwijs wordt hier al het formele funderend onderwijs over en aan de hand van kunst en erfgoed verstaan. Het betreft in het primair onderwijs in ieder geval de leergebieden Kunstzinnige oriëntatie en Oriëntatie op jezelf en de wereld. In het voortgezet onderwijs betreft het in ieder geval het leergebied Kunst en Cultuur in de onderbouw, het vak Culturele en Kunstzinnige Vorming en de kunstvakken in de bovenbouw van vmbo, havo en vwo.

Achetrgronden van CKV

Culturele en kunstzinnige vorming in de onderbouw (CKV-junior) is  vanaf 2006 voor alle leerlingen verplicht. Daar heeft het 3 eigen kerndoelen die duidelijk in relatie staan tot de kerndoelen voor kunst en cultuur in het basisonderwijs en de eindtermen voor de CKV examenvakken in de bovenbouw vmbo, havo en vwo.

CKV in het vmbo is al vanaf 2001 examenvak voor alle leerwegen.

En vanaf 1998/1999 staat CKV (voorheen CKV1) op het rooster van  havo en vwo leerlingen.  Voor havo en vwo gelden vanaf 2017-18 geheel nieuwe eindtermen en zal het examencijfer dan een belangrijke rol spelen in de slaag-zak regeling. 




CKV staat niet op zichzelf

CKV is een onderdeel van cultuureducatie, een veel breder begrip. 

Wat verstaat men zoal onder cultuureducatie (of cultuuronderwijs)?

Cultuuropschool.nl geeft deze definitie:


 Onder cultuureducatie worden alle vormen van educatie verstaan waarbij cultuur als doel of als middel wordt ingezet. Cultuureducatie is leren over cultuur, door cultuur en met cultuur. Kinderen maken kennis met verschillende cultuuruitingen en verdiepen hun inzicht daarin. Cultuureducatie wordt in de praktijk gehanteerd als verzamelbegrip voor kunsteducatie, erfgoededucatie en media-educatie. Daarbij wordt literatuureducatie soms apart vermeld.

 Cultuur in de spiegel brengt cultuuronderwijs in verband met het ontwikkelen van cultureel zelfbewustzijn. Het

vermogen van mensen tot cultureel zelfbewustzijn dient de kern te vormen van cultuuronderwijs. Een doorlopende leerlijn cultuuronderwijs zou daarbij aan moeten sluiten.

Voor informatie over de keuze mogelijkheden van cultuureducatie schoolbreed, kijk op cultuurscenario's.


 CKV is èèn onderdeel van cultuureducatie, niet los te zien van al die andere aspecten:

Cuco 2012



jonomul@me.com